เนื้อกลอนลำสั้น ขุนทึงเดินดง [Lam Doen Dong ]-หมอลำฉวีวรรณ ดำเนิน

โอ๋ละนอ...

อ่อนอ่อนเอ๋ยแก้มเจ้าอ่อนอ่อน อีนางหลอนมายาม อ้ายโหลดเทื่อละยามทอนี่หน่า... โอยละน้อ... ละนวลเอ๋ย

แม่นว่าเดียวนี้ คันพอคราวสิเดินดงชมป่า อุปมาใส่เรื่องนิทานท่าวข่าวสาร พลัดพรากบ้านคือดั่งขุนทึงไปหาดึงเครือมันอยู่ดงพงด้าว ขุนทึงท่าวลาววนเข้าป่า เก็บรุกขาแสบร้อนนอนซุ่นป่าตอง เสียงนกร้องคือปี่แคนสับ มองดูดาวคันดั่งแสงไฟฟ้า สุริยาว่าลมต้องเสียงลมก้วยกิ่ง ลมพัดติงหง่าไม้คือใค่กวยซอ น้องคิดพ่อภาคเก่ามีเฮือน เดือนดาวใสส่องเงาจวงกั้ง ฟังเสียงร้องสกุณาบินซื่น นกมันบินวึ่นวึ่นมาเข้าเพิ่งบา สัตว์ซั่วซ่าเนื้อปลาเสือสิงห์ สัตว์ซั่วซ่าเนื้อปลาเสือสิงห์ เพิ่นว่างัวกระทิงเมยเลามายอมท่าว สมเพาน้องขุนทึงทิดที่อีนางนีโดดเต้นบาท่าวบ่เหลียว แสนสิบ่จังว่านอได้เกี้ยวอย่าฟ่าวไต่คอนหนี นีเอยนีให้มึงเหลียวมามองส่องบาทางนี้ นางนีไห่ขั่นสมควมบากล่าว บุญบ่สมว่าหน่อท่าวจำให้ห่างหนี อนิจจังว่านอยายี่ ขุนทึงรักนางนีทำให้ห่วงอาวรณ์ โคจรดั้นไปชมจันทร์โคกจั่นเด้อโคกจันทร์ต่อคู่สิดูแล้วกลิ่นหอม กลิ่นหอมสิดูแล้วกลิ่นหอม สีนานวลซ่วนน้องแนหน่าทอนั่นหนา

เนื้อกลอนลำชมภูมะโรง-หมอลำบุญเพ็ง ไฝผิวชัย[2506]

โอ...ละน้อ...

น้อยเอ๊ยน้อยหล่าเหลี่ยน น้อยเอ๊ยน้อยหล่าเหลี่ยน น้องอยากตายเป็นเทียนให้อ้ายไต้ส่องยุงอยู่ในมุ้ง 

โอ๊ย...น้อ... นวลเอย...

แม่นว่า เว้าถ่อนั่น จังว่าตนนางลำ สิได้เดินไปเล่นคนเดียวออกเที่ยว ไปผู้เดียวเลาะเล่นพอซื่นซืนใจ เขาว่าไปไปทางก้ำบูรพาฟ้าต่ำ มียางดำสี่ต้น ผาซ่อนอคำ ต่อจากนั้นเป็นด่านหินดาล มีสะพานทองแดงแบ่งลงผาซ่อ ไปถึงดอยเขาขั่นเป็นงึมไต้งึ่ม ผู้นั้นมืดอึ้มคึ่มเป็นทึ่มป่าทึม มีใบหลึมใบหลึ่มเป็นทึมโยงยาง มีนางเทพไท้ในหั่นหล่ำแล ต่อจากนั่นไปถึงดอยโลกเด้เป็นแห่งสามแสง เขาระแหงภูดอยมืดบนบังฟ้า เขาระยาตันหน้าเรียงกันเป็นซ่อต่อจากภูกำพร้าไปหั่นบ่ไกล แต่คราวพระบาทไท้ฆ่าแม่มารดา จังได้ทำประทายหินส่งบนหาเจ้า คราวเมื่อบาหินข้าวพระมารดาไปส่ง หลงว่าก่องข้าวน้อยเลยฆ่าแม่ตาย อธิบายพอรู้คนฟังให้จื่อ คือว่าภูหน่วยนี่มีเรื่องแต่หลัง ฉันสิหยุดสิบั้นสารพันไว้ก่อน ยังมีตอนภาคพื้นโบราณเฒ่ากล่าวมา เหลียวไปบูรพาพุ่นภูมะโรงซ่องซ่อ งามแท้นอหม่อมอ้ายนางฟ้าบ่ปาน งามคือแต่มะโรงนางปางก่อน งามคือแต่มะโรงนางปางก่อนพระบาเจียงลูกข่ามาต้านต่าวอม  ผมสีหน้ามะโรงนางใจต่าง นางบ่คิดอย่างได้แนวข่าก่ำดำ นางคันกลั้นใจตายมรณา (ด) ได้วาดรูปไว้กองขึ้นก่อโลง โขงฝั่งนั่นท้าวท่านบาเจียง เห็นว่านางมะโรงเรืองหน่ายแหนงทางนั่น บาคานกลั้นใจตายมรณาด ได้วาดรูปไว้กองขึ้นว่าภู ไผต้องรู้ภูหน่วยบาเจียง เรียงกันเป็นแถวถันละลานลมภูเก้า ติดกับภูส่าเหล้าเขาวงกองไก่ แสนอยากได้นางหล่าว่าตาย ก่อสิเกิดเหตุฮ้ายคราวหน่ายซังกัน ให้เป็นสายสัมพันธ์ฝั่งโขงสองก้ำ คนจึงจำเอาเรื่องนิทานเดิมมาว่า ให้ลำมาแบบนี้ลองโลดขั่นว่าดี สีนาวาเลี้ยงน้องแนหน่า อย่าลืมหน่า

(เรื่องภูมะโรง (โลง) เท่าที่หาอ่านมีหลายสำนวนอยู่ครับ

เนื้อกลอนลำทางสั้นหาเมียบ่ถืกใจ-หมอลำเคน ดาเหลา

โอ... โอ๊ละนอ...

เอ๋อล่ะแก้มเอ๊ยแก้มปิ่นวินแก้มน้องปิ่นวิน คันเอาผัวขี้ฝิ่นนั่นมันฮิ่นมันตอง คันเอาผัวขี่ซานี่มันซ้ามันซั่ว ผัวขี่เหล้านี่มันเว้าเสียงดัง ผัวขี่โบกนี่มันโซคคราวเดียว ผัวขี้ไพ่นี่มันได้เสียนำ ผัวทหารการงานเคร่งครัด ผัวตำรวจหาตรวจงานดุ๊ ผัวเป็นครูครานจ๊าคร้านจ้า ผัวพ่อค้านี่คิดเงินร่ำร ผัวพ่อไฮ่น้องสิดำคือกา ผัวพ่อนาน้องสิคือควายตู้ ยามแดดบ่ได้หนยามฝนบ่ได้อยู่แขวนอยู่โฮงฮำ มาเอาผัวหมอคืออ้ายเด้ออุ่น คันอยากสุขสมบูรณ์โก้ฟรีตี่ดาก บ่ให้ทุกข์ให้ยากลำบากตรากตำ ทั้งปากท้องกลอนลำ ทั้งแอวโกยขึ้นหน่ำอยู่บั้มบั้ม

โอ๊ย... น้อ... หล้าเอย... สวยแล้ว...

ละแม่นว่าเด้อนาง จังว่านางเอ้ยนางจังว่าโตของอ้ายมันกะเบิดความหมายยังบ่ทันมีคู่ คันสิเอาเมียครูข้อยกะบ่อยากได้ ย่านเพิ่นอ้างมาใส่เงินเดือนเงินดอน ยามกลางเว็นไปสอนโรงเรียนโรงหรอก ผัดสิบ่ได้ตอกกลางเวี่ยงกลางเว็น มันสิทำให้เอ็นเฮาแข็งกระด้าง คันสิเอาแม่ฮ้างผัดคิดฮอดผู้สาว สิเอาคนขาวผัดเสียดายคนก่ำ สิเอาผู้ต่ำผัดเสียดายผู้สูง เฮ็ดจังใด๋น้อลุงจำเป็นเลยค้าง เอาผู้มีตึกห้างผัดขี้ครานขายของ เอาผู้หัวหยองหยอง ย่านมันเหม็นสาบ แนวน้ำบ่อาบข้อยย่านเหม็นสาบเหม็นกุยเหม็นคาว คันสิเอาผู้สาวเจ็กจีนหินหี่ บัดห่าเฮาซวนสี่ (สี้) ย่านบ่ฮู้ภาษา คันสิเอาซาวนาซาวสวนซาวไฮ่ ข้อยผัดย่านมันไล่ขุดหลักขุดตอ สิเอาคนตาลอดังตันหูหนวก ข้อยย่านมันบ่งวกเฮาเว้าเฮาถาม คนสิเอาคนงามรูปทรงด้องแด้ง ข้อยผัดซังมันแต่งฝีสบแด๊งแด๋ง ซังมันซิ่งมันแยงนำหวีนำแว่น มีแต่แนวบ่แม่นหัวอกหัวใจ คันสิเอาคนไทยผัดบ่อยากข้าวเจ้า ขี้คร้านขูดบักพร้าวแกงส้มแกงหวาน สิเอาคนนมยานซั่งปลายมันหย่อน ซั่งมันอ่อนมันเล่มันแหลว คันสิเอาเมียแกวคร้านตึกสะดุ้ง ซังมันนุ่งกางเกงขายาว บัดเถิงคราวยอขาเปิดก้น มันไปคาแต่ซ่งมันเสียเวลา เอานางเทวดาผมกะขี้คร้านนบ คร้านทำความเคารพ คร้านไหว้คร้านสา สิเอาลูกพญาคร้านออกไปตรวจ ออกไปหาสำรวจท้องถิ่นดินแดน เอาลูกสาวพญาแถนคร้านขึ้นซั่นฟ้า นี่จังแม่นมันซ้าหาคู่หาคีม เอาลูกสาวพระอินทร์คร้านอยู่หอปราสาท นี่จังแม่นมันยากหาคู่นอนนำ คันสิเอาหมอลำย่านฮูมันหมื่น ย่านมันห่าวมัมซื่นหิ่นจี่สีกัน บัดมันฟ้อนมันลำย่านหีมันโหยด ให้พี่ซายขอโทษเด้อหล่าน้องสาว เอากกขาขาวขาวแนวนมใหญ่ใหญ่ ซื้อเอาเสื้อมาใส่เปลืองผ้าเปลืองแพร เอากกขาแปแปบางบางลีบลีบ หีบ่ถ่อไม้หีบพอแต่เป็นวัน บัดเอามือไปคลำถ่อหีจักจั่น จักสิเลือกสิกลั่นเอาผู้จังใด๋ คันสิเอาคนไคผมเปผมป่ง ข้อยกะซังมันโอ่งเหลือเหตุ เหลือโพย สิเอาหีขโมยสี่กันอยู่ป่า ผัดย่านแม่มันด่ากุมฆ่ากุมตี คันสิเอาคนมีคร้ายอยู่ตึกห้าง สิเอาเมียแม่จ้างย่านมันสี่โตตาย คันสินอนนำหลายย่านเกิดฝีหมากม่วง สิเอาคนล่วงคนล่ำคนเลย โตผัดย่านมันซวยแล่นไปนำซู่ คันสิเอาผู้ฮู้เข้าวัดฟังธรรม ผัดขี้คร้านแต่งหน่ำยามไปฟังเทศน์ ย่านมันตายเป็นเปรตเล่นพระเล่นจั๋ว คันสิเอาไทครัวฆ่าขอมปอมปีก นี่กะยากไปอีกนำไฮ่นำสวน กะมีแต่แนวสิกวนหาแลนหาลิ่น สิเอาคนต่างถิ่นแขกมลายู ซังมันบ่กินหมูดังแหลมคือหอก ผ้าคลุมหัวบ่ถอดจักฮ้อนจักหนาว คันสิเอาผู้สาวรูปทรงโก้โก้ เอาผู้นมโจ้โก้ถ่อหมากฟ้าวไพโตมันคิดตกใจยามยอขาแบก คันย่านหัวโตแตกไปฟัดกับนม จังแม่นวุ่นแม่นวนนำเมียนำซู่ เลยสิบ่ได้คู่กลิ้งกล่อมนอนนำ ตกลงเอาหมอลำเถาะน้อวันนี้ เถิงลำเทิงสี่มาเอากันกับพี่ เอาอีหลีสี่จ้ำจังลำฟ้อนใส่กัน สมพอควรซ่วนอ้ายไว้ก่อนถ่อนั่นเอย

เนื้อกลอนลำประวัติลาวเดิม-หมอลำบุญเพ็ง ไฝผิวชัย

โอ่....ละนอ....

แก้มองต่งคันแก้มอ้ายองต่ง ลงไปท่งขี่ตะโหลกหลาย ๆ คันเดือนหงายงาม ๆ น้องโหลดห่ำคะนิง... แต่นำอ้าย

โอย... น้อ.... นวลเอ๋ย...

แม่นว่าฟังเบิ่งก่อน นักปราชญ์อาจารย์ แต่สมัยโบราณเวียงจันทน์ล้านซ้าง พวกลาวยังตกค้างเป็นซาติตาขาว ตั้งแต่พญาลาวปกครองแต่ปู่ ลาวได้อยู่ด้วยความสุขขา แต่พระวอพระตาสิ้นวงศ์ไสญาติ ลาวเป็นชาติหนองบัวลุมภู ให้พากันคิดดูลาวเดิมแต่เก่า เหล้าก็กินพอเหล้า ซากะสูบพอซา ยากะกินพอยาจนไหง่กิ่นกิ่น หมู่ทางสูบยาฝิ่น กินเหล้าเป็นสาย บ่มีเจ้ามีนายจับกุมคุมโทษ บ่มีไผสิโจทก์โจทก์กี่สีไฟ มักอยากซ้ากะให้ค่อยเดินไป มักอยากไวกะให้พากันแล่น ความใด๋แม่นกะอย่าให้มันผิด พญาลาวเฮาคิดเปลี่ยนแปลงมาใซ้ ความตกพ่อไฮ่ให้พอไฮ่มาจา ความตกพ่อนาให้พ่อนามาเว้า ตกผู้เฒ่าให้ผู้เฒ่าพิจารณา ตกญาครูญาซามอบให้ถุงให้พระ ความตกป่ามอบให้ซ้างให้เสือ ความตกเฮือตกแพมอบให้พายให้ถ่อ บ่แม่นคิดหม่อหม่อ ตื้นตื้น เบาเบา ตั้งแต่พญาลาวเวียงจันทน์ล้านซ้าง บ่ได้เฮ็ดได้สร้างหยังถ่อหัวเหา เงินค่าไฮ่กะบ่ได้เว้าหา เงินค่านากะบ่ได้เว้าฮอด คันว่าค่าสินสอดผู้ละสองสามไพ บ่ซ่างได้ร่ำไรคือคนเดี๋ยวนี้ บ่ได้กดได้ขี่ลูกลูกหลานหลาน คันว่าค่าเสียการปีละสองสามลาด บ่ซ่างมีเงินบาทใบสิบใบซาว ตั้งแต่พญาลาวสมัยเงินหมากค้อ บ่มีผู้ขี่ส่อดูหมิ่นนินทา เพิ่นให้สืบฮอยตาเพิ่นให้ว่าฮอยปู่ ยูท่างพากันอยู่ด้วยความสุขขี โทษพอตีเพิ่นกะบอกให้ด่า โทษพอฆ่าเพิ่นกะบอกให้ตี เจ้ากะเจ้าอีหลีนายกะนายแท้แท้ แม่นคักแม่นแนเจ้าเก่านายเดิม บ่หาเพิ่มหาเติมไผผิดไผพลาด มันบ่มีคำยากพวกปวงประซา กุ้งกะโตท่อขา ปลาซิวคามองแปด คันปลาแตบคามองคามัน สิไปยากอีหยังของกินของอยู่ ยูท่างพากันอยู่ล้านเก่าลาวเดิม บ่ซั่งได้เสียเงินค่านาค่าไฮ่ ยูท่างทั้งกินต้มไก่กับเหล้าสุรา สีนาวาเลี้ยงน้องแนหน่า นาอ้ายหน่า...

ขอบคุณ คุณใต้ดินเหนือฟ้า ยังมีอาคม (FB) ที่ช่วยแก้ไขนะครับผม